નિષ્કામ કર્મ કરો / મૂલ્ય : સમજદારી

king

એક વખતની વાત છે. એક હતા રાજા. તેને તેના એશોઆરામ ખૂબ પ્રિય હતા. તે દરરોજ સ્વાદિષ્ટ ભોજન આરોગતા અને લાલ ગુલાબની પાંદડીઓથી છવાયેલા પલંગ પર સૂતા.

એક દિવસ તે રાજા તેના ચુનંદા સૈનિકો સાથે શિકાર કરવા ગયા. king hunting
તેઓને શિકાર કરવાની ખૂબ મજા આવી. આખો દિવસ ક્યાં પસાર થઈ ગયો તેની ખબર જ ન પડી. તેઓ નગરમાં પાછા જવા નીકળ્યા. આકાશમાં અંધારું છવાઈ ગયું હતું. બધા ઘોડાઓ નગર તરફ પૂરપાટ જઈ રહ્યા હતા. રાજાને થોડીવાર પછી ખ્યાલ આવ્યો કે તેઓ પોતાની ટુકડીથી અલગ થઈ ગયા છે. તેમના સૈનિકોએ પણ રાજાને શોધવાની ઘણી કોશિશ કરી પણ તેમનો પ્રયત્ન વ્યર્થ ગયો. અંતે તેઓ થાકીને લોથપોથ થઈ ગયા અને રાજ્યમાં પાછા ફર્યા.

બીજી બાજુ શિકારની શોધમાં કરેલી રઝળપાટને કારણે રાજા પણ થાકીને લોથપોથ થઈ ગયા હતા અને ભૂખના કારણે જાણે અધમૂવા થઈ ગયા હતા. અણધારી આવી પડેલી મુસીબતથી રાજાનો ગુસ્સો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો હતો. આવી હાલતમાં પણ તેમણે એક આશ્રમ દેખાયો ત્યાં સુધી ઘોડો દોડાવે રાખ્યો. જ્યારે તેઓ આશ્રમમાં પહોંચ્યા ત્યારે તેમણે એક પંડિતને પ્રાર્થના કરતા જોયા. saintતેમણે પંડિતને પોતાની દશા જણાવી અને પ્રાર્થના કરી કે તેમને પોતાના રાજ્યમાં પહોંચવા માટે મદદ કરે. આ સાંભળીને પંડિતે સ્મિત કર્યું અને કહ્યું, “હું તમને એક એવો મંત્ર શીખવાડું છું જેનો તમારે ૪૦ દિવસ સુધી એક સળગતી રીંગની વચ્ચે ઊભા રહીને જપ કરવાનો.” રાજાએ બહુજ જલદી તે મંત્ર શીખી લીધો અને પંડિતના કહ્યા પ્રમાણે કર્યું.

૪૦ દિવસની તપશ્ચર્યા પછી પણ કંઈ પરિણામ ન આવ્યું. તેથી રાજાએ પંડિતને તે વિશે પૂછ્યું. તે સાંભળીને પંડિતે રાજાને બીજા ૪૦ દિવસ સુધી નદીના ઠંડા પાણીમાં ઊભા રહીને મંત્ર જપવાનું કહ્યું. બીજા ૪૦ દિવસ સુધી મંત્ર જપ કર્યા પછી પણ તેનું કંઈ પરિણામ ન આવ્યું ત્યારે રાજાને લાગ્યું કે તેમની બધી મહેનત પર પાણી ફરી વળ્યું છે. તેથી રાજા ખૂબ જ દુઃખી અને નિરાશ થઈ ગયા. રાજાએ પાછી પંડિત સાથે વાત કરી ત્યારે પંડિતે રાજાને સમજાવ્યું કે તેમણે મંત્રજાપ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે તેના ફળ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું અને તેથી તેમને સફળતા ન મળી.

દરેક કાર્ય આપણને કંઈક શીખવાડે છે કારણકે ફક્ત કાર્ય જ મહત્વનું નથી પણ તે કાર્ય કઈ રીતે પૂરું કરીએ છીએ તે પણ એટલું જ મહત્વનું છે. આપણે ફળની આશા રાખ્યા વગર દરેક કાર્ય સમજીને, આનંદપૂર્વક અને એકાગ્રતાથી કરવું જોઈએ.

Advertisements

ચોરનું હ્રદયપરિવર્તન

કાલિયો એક ધંધાદારી ચોર હતો. ચોરી કરી પોતાના કુટુંબનું ભરણપોષણ કરતો હતો.એક દિવસ તે રોજની જેમ પોતાના ધંધે નીકળ્યો રસ્તામાં નિરિક્ષણ કરતો યોગ્ય સ્થળ, વસ્તુ અને તકની રાહ જોતો ચાલતો હતો. આજે નસીબ સાથ આપતું ન હતું. ચાલતા,ચાલતા રસ્તામાં એક મંદિરમાં પ્રવચન સાંભળવા ઘણા લોકો બેઠા હતા તે જોઇ કાલિયાએ વિચાર્યું, પ્રવચન બાદ લોકો બહાર નીકળશે ત્યારે ચોરી કરવાની તક મળી જશે.સમય પસાર કરવા એ પણ પ્રવચન સાંભળવા શ્રોતાઓની વચમાં બેસી ગયો.

 

આજે પ્રવચન હતું સત્યવચન પર. કાલિયાને રસ પડ્યો,એ ધ્યાનથી સાંભળી રહ્યો. પ્રવચન પૂરું થતા બધા લોકો મંદિરની બહાર નીકળી ગયા,કાલિયા સિવાય.કાલિયાએ પ્રવચન આપતા સંતને કહ્યું, “હું અહીં બીજા જ કારણસર આવ્યો હતો પરંતુ તમારું પ્રવચન એટલું સુંદર હતું કે સાંભળવા સિવાય રહી ન શક્યો હવે મારુ મન મૂંઝવણમાં છે”. કાલિયાએ સંતને પૂછ્યું કે,” એક ચોર સત્ય બોલીને ધંધો કેવી રીતે કરી શકે?”. પૂજારીજીએ એને સમજાવ્યું, “સાચું બોલીને પણ તું તારો ધંધો કરી શકશે.સત્યવચન નું પાલન જ કોઇ પણ પરિસ્થિતિમા તારુ રક્ષણ કરશે ચોરીમાં પણ”. પૂજારીજીના આપેલા ભરોસા પર પૂર્ણ વિશ્વાસ રાખીને કાલિયાએ હવે પછી કોઇ પણ સંજોગોમાં સત્ય જ બોલવાનું નક્કી કર્યું.

Image result for burglar cartoon

 

મંદિરની બહાર નીકળી ચાલતા, કાલિયાને રસ્તામાં ધ્યેયવિહિન રખડતો એક માણસ મળ્યો. પેલા માણસે કાલિયાને પૂછ્યું, “તું કોણ છે?”. સત્ય જ બોલવાનું હતું એટલે કાલિયાએ કહ્યું કે એ એક ચોર છે.પેલા માણસે એ પણ એક ચોર છે એમ કહ્યું. બંનેએ ખુશ થઇ હસ્તધૂન કર્યું અને બન્ને તરત જ મિત્રો બની ગયા.

 

નવા ચોરે કહ્યું, “આજે આપણે કોઇક મૂલ્યવાન ચીજની ચોરી કરીએ એટલે રોજ નાની નાની ચોરી કરવાની જરુર ન પડે. મેં એક જગ્યા શોધી રાખી છે”. નવો ચોર વાંકીચૂંકી ગલીઓમાંથી કાલિયાને લઈ ગયો. જે મકાન પાસે પહોંચ્યા તે રાજાનો મહેલ હતો. કાલિયાએ ગભરાઇને કહ્યું, “રાજાના મહેલમાં ચોરી કરવી ઘણુ જોખમકારક છે”. નવા ચોરમિત્રે સમજાવ્યું, એને ખજાના પાસે જવાનો ગુપ્ત રસ્તો ખબર છે એટલે ગભરાવાની જરુર નથી.બંને ચોર સાવચેતિથિ ગુપ્ત રસ્તે તિજોરી પાસે પહોંચી ગયા.

 

ચોરમિત્રે કાલિયાને તિજોરી તોડવા કહ્યું. તિજોરી તોડતા જ અંદર પાંચ મૂલ્યવાન હીરા દેખાયા. ચોરમિત્રે કહ્યું, “આપણે ચાર હીરા લઇએ, બે તારા બે મારા.પાંચમા હીરાને ભાગ પાડવા તોડીસું તો એની કિંમત બહુ ઓછી થઇ જશે”. કાલિયો બે હીરા મળવાથી જ એટલો ખુશ થઇ ગયો કે તરત જ સંમત થઇ ગયો.મહેલની બહાર નીકળી બંને પોતાના ભાગના હીરા લઇ છૂટા પડી ગયા.

 

બીજે દિવસે ખજાનચી તિજોરી પાસે તપાસ કરવા ગયા તો ખબર પડી, તિજોરી તૂટેલી છે. તિજોરીમાં જોયું પાંચમાથી એક જ હીરો છે, ચાર હીરા ચોરાઈ ગયા છે. ખજાનચીને આશ્ચર્ય થયુ ચોરે એક હીરો કેમ ન લીધો?. ખજાનચીને લાલચ થઇ અને વિચાર્યું કોઇને કેવી રીતે ખબર પડશે, ચાર જ હીરા ચોરાયા છે. તરત જ એણે એક હીરો પોતાના ખીસ્સામાં મૂકી દીધો અને રાજાને ખબર આપી, તિજોરીમાંથી પાંચ હીરા ચોરાઇ ગયા છે. રાજાએ સૈનિકોને ચોરને તરત જ શોધી કાઢવાની તાકીદ કરી. ઘણી મહેનત બાદ ચોરને શોધી રાજા પાસે રજુ કર્યો.

 

ચોરનું બરાબર નિરિક્ષણ કરીને રાજાએ ચોરને પૂછ્યું, “તેં શાની ચોરી કરી છે?”. ચોરે સત્યવચનની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી એટલે એણે કહ્યું, “મે મારા મિત્ર સાથે મળી ચાર હીરાની ચોરી કરી છે, બે મારા અને બે મારા મિત્રના. એક હીરો ભાગ પાડવા માટે તોડવો પડે અને એની કિંમત ના મળે એટલે રહેવા દીધો”. રાજાએ ખજાનચીને ફરી પૂછ્યું, “કેટલા હીરા ચોરાયા છે?”. ખજાનચીએ જવાબ આપ્યો, “પાંચ મહારાજ”. રાજાએ તરત જ ખજાનચીને પદભ્રષ્ટ કરી કાલીયાની ખજાનચી તરીકેની નિમણૂક કરી.

રાજ્યસભામાં બધા આશ્ચર્યમાં પડી ગયા કાલિયો પણ આશ્ચર્ય પામ્યો, રાજાએ ખુલાસો કર્યો, જ્યારે રાજા વેશપલટો કરી નગરમાં ફરવા નીકળ્યા હતા ત્યારે ચોર સાથે મળી એમણે જ ચાર હીરાની ચોરી કરી હતી. ચોર સાચું બોલે છે અને ખજાનચીએ જ પાંચમા હીરાની ચોરી કરી છે.

 

કાલિયાને જ્ઞાન થયુ કે એક સારી આદત કેટલી લાભદાયક છે. એણે મનમાં જ એ સંતનો નો આભાર માન્યો.ધીરે ધીરે કાલિયાએ બધી બૂરી આદતો છોડી દીધી અને નિષ્ઠાપૂર્વક, સત્યવચન પાલન કરીને ખજાનચીની ફરજ બજાવી.

 

બોધ: “સત્યમ એવ જયતે” સત્ય બોલનાર વ્યક્તિ જીવનમાં કદી નિરાશ નથી થતો .જ્યારે કોઇ પણ સારું કાર્ય હાથમાં લઇએ ત્યારે નકારાત્મક વર્તન સહજ રીતે છૂટી જાય છે.એક સારી આદત બીજી બધી ખરાબ આદતોને છોડાવી દે છે.

કેરીનું ઝાડ

એક ગામને સીમાડે કેરીનું મોટું ઝાડ હતું. રમેશને એ ઝાડ બહુજ ગમતું હતું તેથી રમેશ દરરોજ એ ઝાડની આજુબાજુ રમતો હતો.કેરીની મોસમમાં એ ઝાડ પર ચઢી કેરી ખાતો અને પછી ઝાડની છાયામા આરામ કરતો હતો. ઝાડને પણ રમેશનો સહવાસ બહુ ગમતો હતો.

 

આ રીતે સમય ઘણો પસાર થઈ ગયો, રમેશ હવે કિશોર અવસ્થા માં આવી ગયો.હવે એ ઝાડની પાસે રમવા આવતો ન હતો.અચાનક એક દિવસે એ દુ:ખી હ્રદયે ઝાડ પાસે આવ્યો.ઝાડ તો રમેશને જોઇને ખુશ થઇ ગયું અને રમેશને રમવા બોલાવ્યો. રમેશે ઝાડ ને કહ્યું, “હવે હું નાનો બાળક નથી, મોટો થઇ ગયો છું. મને હવે ઝાડની પાસે રમવામાં રસ નથી, મને રમવા માટે રમકડા જોઇએ છે. મારી પાસે રમકડા ખરીદવાના પૈસા નથી”. ઝાડ કહે, “મારી પાસે પૈસા નથી પણ તું મારી ડાળીઓ પરથી કેરીઓ તોડી,બજારમાં વહેંચી પૈસા મેળવી શકશે”. રમેશે ઝાડ પરથી બધી કેરીઓ તોડી અને ખુશ થતો ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો, પાછો આવ્યો જ નહિ.

 

ઝાડ ફરીથી એકલું પડી ગયું.ઘણો સમય વીતી ગયો, રમેશ હવે પુખ્ત વયનો માણસ બની ગયો.એક દિવસ ફરીથી એ ઊદાસ ચહેરે ઝાડ પાસે આવ્યો. ઝાડે સંકુચિતતાથી તેને રમવા બોલાવ્યો.રમેશે ઝાડ ને કહ્યું “મારી પાસે રમવાનો સંમય નથી, મારે મારા કુટુંબનું ભરણપોષણ કરવા માટે કામ કરવું પડે છે. મારે એક ઘરની જરૂરિયાત છે.શું તું મને મદદ કરી શકશે?”. ઝાડ કહે મારી પાસે ઘર નથી પણ તું મારી ડાળીઓ કાપીને તેનાથી તારું ઘર બનાવી શકશે”. રમેશે ઝાડની બધી ડાળીઓ કાપી નાખી અને તરતજ ત્યાંથી નીકળી ગયો. રમેશને ખુશ જોઇને ઝાડ પણ ખુશ થઇ ગયું. ઝાડની ખુશી લાંબો સમય રહી નહીં કારણકે રમેશ પાછો આવ્યો જ નહિ.

 

રમેશની ઊમર હવે ઘણી વધી ગઇ હતી.લાંબા વખત પછી તે હંમેશની મુજબ નિરાશ થઈને તે ઝાડ પાસે આવ્યો. ઝાડે તેને આવકાર આપ્યો અને તેની સાથે વાતો કરવા બોલાવ્યો અને તેને પૂછ્યું,” તું કેમ આટલો ઉદાસ છો?”રમેશે તેની ઉદાસીનતાનું કારણ તેને કહ્યુ અને તેને ઝાડની મદદ માંગીકે તેને તેની ઊદાસી દૂર કરવા હોડીમાં બેસી દૂર ફરવા જવું છે.રમેશ પાસે હોડી નથી એટલે ઝાડે ઉદારતાથી કહ્યું કે એનું થડ કાપી હોડી બનાવી શકાશે.થડ કાપી ઝાડનો આભાર માનવા વિના જ રમેશ ચાલી ગયો.

વર્ષો વીતી ગયા ઝાડ હજુ પણ ડાળી અને થડ વિના, રમેશની રાહ જોતું ત્યાં જ ઊભું છે. વર્ષો બાદ જ્યારે રમેશ ઝાડ પાસે આવ્યો ત્યારે ઝાડે કહ્યું, “મારી પાસે આપવા માટે હવે કંઇ જ નથી, કેરી નથી, ડાળી નથી અને। થડ પણ નથી,ફકત સુકાઇ ગયેલા મૂળિયાજ છે”.

 

રમેશ કહે, “મારી પાસે કેરી ખાવા દાંત નથી,ઝાડ પર ચડવાની શક્તિ નથી મારે હવે કશાની જરૂર નથી,હું હવે બહુ થાકી ગયો છું,મારે જરૂર છે એક શાંત આરામ કરવાની જગ્યા”. ઝાડ કહે, “મારા મૂળિયા માં આરામ કરવાની સરસ જગ્યા છે, આવ મારી પાસે અને આરામ કર”. રમેશ ઝાડની સામે હસ્યો અને પાસે આરામ કરવા બેસી ગયો.

Image result for mango tree cartoon

 

બોધ: શું ઝાડની સ્થિતિ આપણા માતાપિતા જેવી નથી?.નાના હોઇએ ત્યારે માતપિતા સાથે રમીએ છીએ.મોટા થતા જિંદગીની દોડમાં માતાપિતાને ભૂલી જઇએ છીએ પરંતુ જરૂર પડતા તરત જ એમની મદદ માંગવા દોડી જઇએ છે.માતાપિતા બાળકોની જરુરિયાત સંતોષવા બધો જ ભોગ આપે છે અને આપણે આભારવશતા પણ નથી બતાવતા.ચાલો આજથી જ નક્કી કરીએ કે સમયે-સમયે માતપિતા સાથે સમય વ્યતીત કરીશું, તકલીફમાં એમની કાળજી રાખીશું. માતાપિતા સંતાનો પાસે ફક્ત સહવાસ અને પ્રેમની અપેક્ષા રાખે છે.

કઠિન કોયડો: ઉકેલ સરળ

જુહીના પિતા આરામથી બેસી એક સામયિક વાંચી રહ્યા હતા. જુહીના મિત્રો હજુ રમવા માટે ઘરની બહાર નીકળ્યા ન હતા એટલે જુહીને કોઇ સાથીદાર ન હતા. જુહી એકલી એકલી રમીને કંટાળી ગઇ. કંટાળો દૂર કરવા જુહી પિતાજીને વારંવાર સવાલો પૂછી તંગ કરતી હતી.પિતાજીએ જુહીને વ્યસ્ત રાખવા માટે દુનિયાનો નકશો જે કાગળ પર હતો તેના નાના નાના ટુકડા કરી જુહીને આપ્યા અને જુહીને કહ્યું, “જુહી બેટા તું આ બધા ટુકડા ને જોડીને નકશો બનાવી આપ.” પિતાજી મનમાં ખુશ થતા વિચારતા હતા કે હવે શાંતિ. જુહીને નકશો બનાવતા આખો દિવસ લાગશે, હવે એ શાંતિથી છાપું વાંચી શકશે .જુહી ખુશ થતી નકશો બનાવવા પોતાના કમરામા દોડી ગઇ.

Image result for father and daughter reading a book

થોડો સમય પસાર થતા જ જુહી નકશો બનાવી પિતા પાસે હાજર થઇ ગઇ. પિતાજી નકશો જોઇને આભા જ થઇ ગયા. નકશો પૂર્ણપણે સાચો હતો. એમણે આશ્ચર્ય થઇને જુહીને પૂછ્યું કે એણે આટલી ઝડપથી નકશો કેવી રીતે બનાવ્યો?

 

જુહીએ જવાબ આપ્યો, “પિતાજી, નકશાની બીજી બાજુ એક માણસનો ચહેરો હતો.મેં માણસનો ચહેરો ટુકડાઓ જોડી બનાવ્યો અને નકશો આપોઆપ જ બની ગયો”. જુહી પિતાને આશ્ચર્યમાં છોડી બહાર રમવા દોડી ગઇ.

 

બોધ: આ દુનિયામાં આપણે જે અનુભવીએ છીએ એની બે બાજુ હોય છે. જિંદગીમાં કોઇક વાર એવી પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે કે ઊપરછલ્લી રીતે જોતા એનો ઉકેલ બહુ મુશ્કેલ લાગે પરંતુ ચારેબાજુથી વિચારતા સરળ ઉકેલ મળી રહે છે. જરુરત છે ફક્ત ધીરજની અને પરિસ્થિતિની બીજી બાજુ જોવાની.

ભરોસો, એક માત્ર ભગવાનનો,

એક નવપરિણિત સિપાહી પોતાની સુંદર અને ઉત્સાહથી થનગનતી નવવધૂ સાથે પોતાના ઘર તરફ જઇ રહ્યો હતો. રસ્તામાં નદી પાર કરવા માટે તેઓ બન્ને એક નાની હોડીમાં જઇ રહ્યા હતા.એકાએક નદીમાં તોફાન આવ્યું. સિપાહી બિલકુલ ગભરાયો નહિ, પણ તેની પત્નિ બહુ ગભરાઈ ગઇ.એમની નાની હોડી નદીના પ્રવાહ સાથે ઉપર નીચે થઇ રહી હતી. પત્નિ હવે વધારે ડરી ગઇ અને એને વિચાર આવ્યો કે હોડી ઊંધી વળી જશે અને એ બન્ને ડૂબી જશે.સિપાહી હજુ પણ ડર્યા વિના શાંતિથી બેઠો હતો.

Image result for couple on a boat cartoon

પત્નિએ ધ્રુજતા અવાજે પતિને પૂછ્યું, “તમને ડર નથી લાગતો”? આ કદાચ આપણી જિંદગીની આખરી ક્ષણ હોઇ શકે. સામે પાર પહોંચવાની કોઇ શક્યતા મને દેખાતી નથી.કોઇ ચમત્કાર જ આપણને બચાવી શકે, નહિ તો આપણું મૃત્યુ નિશ્ચિત છે”. પતિને હજુ પણ શાંત બેઠેલા જોઇ પત્નિ જોરથી બોલી, “તમારી મતિ મરી ગઈ છે કે પછી તમે પત્થર હ્રદયના થઈ ગયા છો?”

 

સિપાહી ખડખડાટ હસ્યો અને તેની પાસે તલવાર હતી તે તેને બહાર કાઢી.પત્નિ મૂંઝવણમાં પડી અને વિચારવા લાગી, પતિ શું કરવા ધારે છે.અચાનક સિપાહીએ તલવાર પત્નિના ગળાની એકદમ પાસે રાખી અને પૂછ્યું, “ડર લાગે છે?” પત્નિ હસતા હસતા બોલી, “હું શું કામ ડરું?તમારા હાથમાં તલવાર છે એ મને ખબર છે, અને તમે મને પ્રેમ કરો છો તેથી મને તમારા ઉપર પૂર્ણ વિશ્વાસ છે કે તમે મને કંઇ પણ નુકશાન નહિ પહોંચાડો”.

 

પતિએ તલવાર મૂકી દીધી અને કહ્યું, “તને જવાબ મળી ગયો હશે.મને પણ ખબર છે, ભગવાન મને પ્રેમ કરે છે.આ તોફાનની લગામ ભગવાનના હાથમાં છે. ભગવાન કંઇ પણ ખરાબ થવા દેશે જ નહિ. જે થશે તે સારું જ થશે”.

 

બોધ: ભગવાન પર અચળ ભરોસો કેળવો. તમારી જીદગીની લગામ ભગવાનના હાથમાં સોંપી કામ કરતા જાવ,ભગવાન તમને કદી પણ નિરાશ નહિ કરે.

ગુરુ ભક્તિ

સદીઓ પહેલા શીખ લોકોમાં દસમા ગુરુ, “ગુરુ ગોવિંદરાય” થઇ ગયા. ગુરુ ગોવિંદરાય યુવાન અને શકિતશાળી હતા. ગુરુજીને જોરજોરથી હસવાની આદત હતી. એમને પ્રભુ પ્રત્યે અવિચળ અને ઊંડો પ્રેમ હતો.એમનો સહવાસ લોકોને સુખ શાંતિનો અનુભવ કરાવતો હતો. એમની આસપાસ રહેતા લોકો પણ પ્રભુ પ્રત્યે પ્રેમની લાગણી અનુભવતા અને હમેશાં ગુરુ પાસે કંઇ નવું શીખવાની અપેક્ષા રાખતા હતા.

એક દિવસ ગુરુએ એમના ભક્તોને કહ્યું, “દરેક માણસે ઘરમાં લંગર બનાવવું જોઇએ. ઓહ, મારા ભક્તો તમારું ઘર જરુરિયાતમંદો, રાહદારીઓ અને મહેમાનો માટે એક લંગર બની રહેવું જોઇએ, જયાં બધાંને ભોજન મળી રહે. કોઇ પણ તમારું આંગણું ભોજન વિના છોડી ન જાય તેવી કાળજી રાખવી જોઇએ.”

બધા ભક્તો ગુરુજીની આજ્ઞાનું પાલન કરવા લાગ્યા. શીખો અન્નક્ષેત્ર ચલાવવા માટે અને લોકોની સેવા માટે પ્રખ્યાત થઇ ગયા. પરંતુ ગુરુજી પરીક્ષા કરવા માંગતા હતા કે ભક્તો ક્યારેક જ તૈયાર છે કે હમેશા? એક દિવસ ગુરુજી વહેલી સવારે સામાન્ય મુસાફરની જેમ તૈયાર થઇ નીકળ્યા જેથી કોઇ ઓળખી ન શકે. એક ભક્તને ત્યા વહેલી સવારે પહોંચી ગયા. ભક્તો નિત્યકર્મથી પરવારીને રોજની પ્રાર્થના માટે તૈયાર થતા હતા.ગુરુજી ઘરના દરવાજે ટકોરા મારીને બોલ્યા, “માફ કરજો, હું મુસાફર છું તમારી પાસે ખાવા માટે ભોજન મળશે”? ભક્ત વિચારમાં પડ્યા, બોલ્યા, “તમે બહુ વહેલા મુસાફરીએ નીકળ્યા છો, માફ કરજો હજુ કંઇ પણ તૈયાર નથી રસોઈ તૈયાર થતા વાર લાગશે, તમે થોડા સમય બાદ આવો ત્યારે તમને ભોજન કરાવી શકીશુ”. ગુરુજી ઘણા ભક્તોને ત્યાં ગયા પરંતુ દરેકને ત્યાંથી એ જ જવાબ મળ્યો.

 

આખરે ગુરુજી નંદલાલને ઘેર પહોંચ્યા. નંદલાલ એક કવિ હતા અને ગુરુ પ્રત્યે પ્રેમ ધરાવતા હતા. નંદલાલ ગુરુ કરતા ત્રેવીસ વર્ષ મોટા હતા પણ એમણે ગુરુને હ્રદયથી સ્વીકાર્યા હતા. ગુરુના દરબારમાં એમને સુખશાંતિ મળતી હતી. હમેશાં ગુરુચરણમા રહેવાની પ્રાર્થના કરતા હતા. ગુરુજી એમના દ્વાર પાસે આવ્યા એટલે તરત જ ઊઠીનેઆવકાર આપ્યો. ગુરુજીએ નંદલાલ પાસે પણ ભોજનની માગણી કરી.નંદલાલ કહે, “તમારે કહેવાની જરૂર નથી, ભોજન હમણાં જ આવે છે”.

 

નંદલાલ મહેમાનની સેવા કરવાની તક મળવાથી ઘણા ખુશ થઇ ગયા. તરત જ રસોઇઘરમાથી રોટલીનો લોટ,અર્ધી બાફેલી દાળ, કાચા શાકભાજી અને માખણ લઇ આવ્યા.મહેમાન પાસે બહુ પ્રેમ અને આદરથી મૂક્યા.

 

નંદલાલે કહ્યું, “તમારી પરવાનગી હોય તો રોટલી બનાવી, શેકીને ગરમ ગરમ ખવડાવું.દાળ અને શાકભાજી પણ સારી રીતે, સ્વાદિષ્ટ બનાવીને મારા ગુરુના સ્મરણ સાથે પ્રેમથી પીરસવાનો મને આનંદ થશે”.

ગુરુજી નંદલાલે પ્રેમ અને આદરથી પીરસેલું ભોજન જમી ખુશ થયા.નંદલાલે ગુરુના વચન, “કોઇ પણ વ્યક્તિ તમારું આંગણું ભોજન વિના ન છોડે” નું બરાબર પાલન કર્યું. ભગવાન પણ એવા ભક્તોના હ્ર્દયમા અને ઘરમાં નિવાસ કરે છે.

 

બીજે દિવસે સવારે ગુરુજીએ બધા ભક્તોને કહ્યું, “આપણા શહેરમાં સાચું લંગર એક જ ઘરમાં છે,નંદલાલના ઘરમાં”. નંદલાલ હમેશાં પ્રેમ,ભક્તિની ભાષા બોલે છે,એની ગુરુના વચન પ્રત્યેની કટિબધ્ધતા અતૂટ છે. એનો હરએક વ્યક્તિ તરફનો પ્રેમ હ્ર્દય જીતી લે છે. નંદલાલનુ લંગર એક સફળ લંગર છે”. બધા શીખ ભક્તો સમજી ગયા કે ગુરુજીએ એમની પરીક્ષા કરી અને તેઓ નિષ્ફળ થયા. એ લોકો પણ લંગર ચલાવવા તૈયાર હતા પરંતુ નંદલાલ હરએક ક્ષણે લોકોની સેવા માટે તૈયાર હતા.

 

તમારા હ્ર્દયમા માણસ માત્ર પ્રત્યે પ્રેમ હોય તો હરએક પળે લોકોની સેવા માટે તત્પર રહો. નંદલાલે કહ્યું, “સંતોને ભોજન અને પાણી પીરસવાનો આનંદ કોઇ પણ સ્વર્ગીય આનંદ કરતા પણ વધારે છે. ગુરુ માટે લંગર બનાવવાથી સર્વ પ્રકારનું ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત થાય છે. પુણ્યશાળી આત્મા ગરીબોની સંભાળ રાખે છે . પુણ્યશાળી માણસોની હાજરી જ બધાંને વિનમ્ર બનાવે છે.”

Image result for guru and disciple

 

બોધ: જિંદગી હમેશાં કંઇક શીખવતી હોય છે. જરૂર છે એમાંથી બોધપાઠ લઇને પોતાને વધારે સારા માણસ બનાવવાની. ઘરના આંગણે આવેલા મહેમાનને પ્રેમથી અને આદરથી ભોજન કરાવવુ જોઇએ. ચાલો બધાંને પ્રેમ કરીએ અને સેવા કરીએ. દરેક જીવમાં ભગવાનના દર્શન કરીએ.

કચરાની ગાડી

એક દિવસ શ્રીમાન ગિરિશ ટેક્સીમા બેસી વિમાનમથક તરફ જવા નીકળ્યા.એમનો ટેક્સીચાલક એક હસમુખો અને શાંત દેખાતો હતો. એ લોકો ટેક્સી માટેની કતારમાં આરામથી જતા હતા. અચાનક એક કાળા રંગની ગાડી, ગાડીઓ ઊભા રાખવાની જગ્યામાંથી નીકળી એમની ટેક્સીની સામે આવી ઊભી રહી ગઇ. એમના ટેક્સીચાલકે સમયસૂચકતાથી ગાડીને બ્રેક મારી અને બીજી તરફ વાળી લીધી. ટેક્સી બીજી ગાડી સાથે ટકરાતા જરામાં જ રહી ગઇ.

 

કાળી ગાડીનો ચાલક ગાડીની બહાર મોઢું કાઢી ટેક્સીચાલક સામે જોરશોરથી બોલવા લાગ્યો. ટેક્સીચાલક ફક્ત હસ્યો અને કારચાલક સામે હાથ હલાવી અભિવાદન કર્યું. શ્રીમાન ગિરિશ આશ્ચ્રર્યથી જોઇ જ રહ્યા.એમણે ટેક્સીચાલકને પુછ્યુ,”

Image result for garbage truck cartoon

 

“કારચાલકની ભૂલથી તમારી ટેકસીનો અકસ્માત થતો રહી ગયો અને આપણે હોસ્પિટલમા જતા.ગુસ્સો કરવાને બદલે તમે એની સામે હસ્યા અને મિત્રતાથી હાથ પણ હલાવ્યો. મને સમજ ન પડી.”

 

ટેક્સીચાલકે સમજાવ્યું, “કેટલાક લોકો કચરાની ગાડી જેવા હોય છે. એમના મનમાં ગુસ્સો, હતાશા, ઇર્ષા જેવો કચરો ભર્યો હોય છે. જ્યારે કચરો એમની સહનશીલતાની બહાર થાય છે તો એને ક્યાંક ફેંકવો પડે છે. એ સમયે આપણા જેવા કોઇક એમની અડફેટમાં આવી જાય છે. ગુસ્સો કરવાને બદલે એવા લોકોની અવગણના કરવી જોઇએ, શક્ય હોય તો એમની સામે સ્મિત કરવું અને ભગવાનને એમના મનની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરવી.”

 

બોધ: આવા પ્રસંગે બંને પક્ષ નકારાત્મક વલણ અપનાવે તો પ્રશ્નનો ઉકેલ નથી આવતો પરંતુ વાતાવરણ તંગ થઇ જાય છે.દરેક માણસને આપણે બદલી નથી શકતા પણ આપણે આપણું વલણ બદલીએ તો આપણા મનને શાંતિ મળે છે.

 

શેળો ( હેજહોગ્સ )

એ  વર્ષે શિયાળામાં બહુ ઠંડી પડી. ઘણા પશુઓ ઠંડીથી મરણ પામ્યા.

 

હેજહોગ્સની વસાહતમાં પણ ટંડીની અસર વર્તાતી હતી.બધાએ સાથો મળી પરિસ્થિતિનો વિચાર કરી નક્કી કર્યું કે બધા પાસે પાસે રહીને એકબીજાના શરીરની ગરમી મેળવી ઠંડીનો સામનો કરવો.ઠંડીથી બચવાનો એક માત્ર ઊપાય હતો.

Image result for hedgehog

 

હેજહોગ્સના શરીર પર અણિયાળા પીંછા હોય છે. પાસે પાસે રહેવાથી બધાંને એકબીજાના પીંછા વાગતા હતા. પરિણામે બધા થોડેઘણે અંશે ઘાયલ થઇ ગયા.ઘાયલ થવાથી થતું દુ:ખ સહન ન થવાથી બધા અલગ થઇ ગયા.ઘાના દુ:ખમાંથી છુટકારો મળી ગયો પણ ટંડીથી નહિ. ઠંડીથી વસાહતમાં મરણનું પ્રમાણ વધી ગયું.

 

બધા હેજહોગ્સે વિચાર કર્યો આ રીતે બધા મરણને શરણ થઇ જઇશુ.ઘા સહન કરી શકાશે પણ સાથીદારોનુ મરણ નહિ.

 

બધાએ ફરીથી વિચાર કર્યો  કે ઘા સહન કરી જીવતા રહેવું ડહાપણભર્યુ છે.એ રીતે બધા હેજહોગ્સે સાથે મળી ઠંડીનો સામનો કર્યો અને બચી ગયા.

 

બોધ: કોઇ પણ માણસ સંપૂર્ણ હોતો નથી.દરેકમા ક્ષતિ અને શક્તિ હોય છે.આપણા સંસર્ગમાં આવતા હરેક માણસને એની ખામીઓ અને ખૂબીઓ સાથે સ્વીકારી લઇએ તો જીવન શાંત અને સુખમાં બની જાય.જરુર છે ફક્ત થોડી સહનશીલતાની અને લોકોને જેવા છે તેવા સ્વીકારવાની